
W każdej transakcji kredytowej pojawia się szereg zagadnień, które z perspektywy klienta mogą być nie tylko niejasne, ale i stanowią dużą niewiadomą. Potrzeba zaciągnięcia kredytu, pożyczki czy leasingu powoduje, że jedne z pierwszych rzeczy, jakie można usłyszeć w banku to: scoring, BIK, historia kredytowa i podobne im pojęcia. Wszystkie te elementy wiążą się ze sobą i wpływają na ostateczną decyzję po ocenie rzetelności konsumenta. Poniżej pojawia się zestawienie i wyjaśnienie najważniejszych składników, dzięki którym przygotujesz się do procedury kredytowej.
Credit Scoring
Anglojęzyczne słowo oznacza punktację stosowaną w bankowości przy ocenie zdolności kredytowej, a zatem możliwości danej osoby fizycznej czy podmiotu do spłaty tego rodzaju produktów. Wynika to przede wszystkim z pewnego rodzaju kredytu zaufania, jaki bank czy towarzystwo leasingowe udziela klientowi licząc, że regularnie, terminowo i zgodnie z warunkami umowy będzie spłacać zobowiązanie. Punktacja jest podstawowym elementem oceny zdolności kredytowej. W zależności od posiadanych wcześniej podobnych zobowiązań, a także użytkowanych kart kredytowych, zaległości w składkach ZUS czy skarbowych, itp., scoring BIK (Biura Informacji Kredytowej) może być bardzo korzystny (kategoria A+) lub negatywny (np. D).
Porada: jeżeli uważasz, że kredyty typu ,,Chwilówki” i ich rzetelna spłata pomoże twojemu scoringowi – jesteś w błędzie! Banki traktują tych klientów jako wysoce nieprzewidywalnych, a ich zachowania kredytowe są odbierane jako nieprzemyślane. Wynika to z założenia, iż szybkie, łatwo dostępne i krótkoterminowe pożyczki czy kredyty są niezwykle nieopłacalne, cechuje je wysokie oprocentowanie i brak zabezpieczeń w instytucjach pozabankowych.
Wiek kredytobiorcy
Powiązany jest z ogólną historią kredytową, a zatem chronologicznym spisem wszystkich dotychczasowych zobowiązań, biorąc pod uwagę systematyczność, ponownie rzetelność i rozsądek w podejmowaniu decyzji kredytowych i doborze produktów. W bankowości klient jest uznawany za ,,dorosłego” nie w momencie osiągnięcia pełnoletności, ale zwykle po przekroczeniu 25 roku życia. Wówczas posiada już zatrudnienie i tym samym łatwiej jest oszacować jego zachowania na rynku finansowym, umiejętność rozważnego podejmowania decyzji i wyselekcjonowanie odpowiednich dla jego potrzeb, ale i możliwości rozwiązań kredytowych.
Regulowanie zobowiązań kredytowych/pożyczkowych/leasingowych i pokrewnych
Terminowość spłat zgodnie z ustalonym harmonogramem jest jednym z priorytetów weryfikowania sumienności klienta. Godność zaufania do podmiotu, który ubiega się o udzielenie finansowania powoduje, że bank zyskuje większą wstępną pewność, iż przedsiębiorca czy osoba fizyczna dotychczas pilnowała daty granicznej każdej spłaty ratalnej. Jest to zarazem warunek niezbędny do podejmowania starań o następne produkty. Co więcej, zamykanie umów kredytowych czy pokrewnych w zbyt szybkim terminie stwarza dla instytucji finansującej dodatkowy dylemat. W jakim celu bowiem instytucja miałaby udzielić kredytu osobie, która spłaci go nadto przed terminem? Bank nie uzyskuje wówczas części odsetkowej raty, ponosząc pewnego rodzaju stratę.
Historia kredytowa
To zagadnienie wiąże się zarówno ze scoringiem, jak i wiekiem kredytobiorcy, raportowaniem BIK i wszystkimi informacjami zawartymi w bankowych bazach danych. Oceniany w ten sposób jest mechanizm zaciągania produktów, ich źródło, motywacje klienta (zwłaszcza w finansowaniu celowym, np. na nieruchomość czy pojazd), a także ich ilość. Z jednej strony jako pozytywne zachowanie konsumenckie postrzega się posiadanie bogatej i rzetelnej, ale rozsądnej historii kredytowej. Z drugiej natomiast, nieustanne wyczerpywanie zasobów pieniężnych na karcie debetowej, kredytowej czy też przyznanych limitów w rachunku rozliczeniowo-oszczędnościowym powoduje pytanie, na ile jesteś w stanie gospodarować zasobami finansowymi. Doświadczenie w posiadaniu produktów kredytowych nie jest bowiem równoznaczne z rzetelnością ich spłaty i ogólną gospodarnością klienta.
Wnioskowanie
Częstotliwość składania zapytań o udzielenie finansowania jest kluczowa dla ostatnich dwunastu miesięcy. Nadmiernie częste sprawdzanie kategorii scoringu BIK nastręcza wątpliwości, jaki jest cel takiego chaotycznego postępowania. W pewnym sensie banki traktują ilość zapytań jako ,,wilczy bilet”, potencjalną próbę wyłudzenia finansowania i podchodzą niezwykle ostrożnie do tak bezrefleksyjnego działania, sugerującego wręcz desperację konsumenta.
Źródło: ICAN Institute, BIK, Harvard Business Review, Bank Światowy
